Borsada Gece 12’den Sonra Emir Verilir Mi?
Merhaba. Yatırım dünyasına bilimsel bir merakla yaklaşan biri olarak, bu soruyu birlikte incelemek istiyorum: “Borsa İstanbul ya da yabancı bir borsada gece 12’den sonra emir verilir mi?” Bu yazıda, hem teorik mekanizmaları hem de uygulamadaki sınırları ele alacağız. Herkesin anlayabileceği bir dille ama bilimsel veriler ışığında açıklamaya çalışacağım.
Temel Kavramlar: Normal ve “Extended” (Uzatılmış) Seans
Öncelikle “normal işlem saati” nedir, bunu anlamamız gerekiyor. Örneğin ABD borsalarında normal işlem saatleri sabah 9:30’dan öğleden sonra 4:00’a kadar (Doğu Zaman Dilimi – ET) sürüyor. ([Schwab Brokerage][1]) Bunun dışında, “after‑hours” (işlem sonrası) ya da “pre‑market” (piyasa öncesi) gibi uzatılmış saatler bulunuyor. Örneğin bir kaynakta, after‑hours seansın 16:00 ET’den 20:00 ET’ye kadar olduğu ifade ediliyor. ([StockBrokers.com][2])
Dolayısıyla “gece 12’den sonra” ifadesi bağlama göre değişir: Türkiye saatiyle, Türkiye’deki borsanın kapanışından sonra, ya da uluslararası borsalarda bizim yerel gece 12’den sonra olabilecek saatlerde işlem yapma niyeti olabilir. Ancak burada önemli nokta: her borsa 24 saat emir almıyor.
Bilimsel Verilerle: Uzatılmış Saatlerde İşlemler Neden Farklı?
Bilimsel literatür ve piyasaya dair analizler birkaç hususu gösteriyor:
Uzatılmış işlem saatlerinde likidite önemli ölçüde düşüyor. Örneğin bir rehberde “after‑hours seansında likidite çok daha düşük; hacimler normal saatlere kıyasla oldukça azdır” deniyor. ([Investing.com][3])
Bu düşen likidite ile birlikte fiyat oynaklığı artabiliyor. Çünkü alıcı‑satıcı sayısı azaldığında, küçük işlemler fiyatı daha büyük etkileyebilir. ([Trade with the Pros][4])
Ayrıca, after‑hours işlemler çoğunlukla sınırlı emir tipleriyle yapılabiliyor. Örneğin birçok broker sadece “limit emir” kabul ediyor; “piyasa emri” (market order) gibi hızlı yerine gelen emirler her zaman kabul edilmeyebiliyor. ([Investopedia][5])
Bu koşullar altında, örneğin bir şirketin kazanç duyurusu gibi önemli bir haber geldiğinde, normal saat dışında fiyatın aniden kayabileceği ya da yükselebileceği gözlemlenmiş durumda. ([Benzinga][6])
Bu bilimsel gözlemler bize şunu söylüyor: “gece 12’den sonra emir verilebilir mi?” sorusunun cevabı “teorik olarak bazı borsalarda evet ama koşullara bağlı”dır. Ancak her piyasada ve her zamanda bu mümkün değildir ve bu işlem normal işlem saatlerindeki gibi olmayabilir.
Türkiye Açısından Durum – “Gece 12’den Sonra” Konusu
Türkiye özelinde bakarsak, Borsa İstanbul’un (BIST) normal işlem saatleri ve uzatılmış işlemleri hakkında şu bilgiler önemlidir:
Borsa İstanbul’da normal seans genellikle sabah başlayıp öğleden sonra sona erer.
Türkiye’de “gece 12’den sonra” ifadesi, BIST kapanış saatinden sonra ya da uluslararası borsaların açık olduğu saatlere denk olabilir.
Ancak BIST’in, örneğin ABD’deki 16:00‑20:00 ET gibi bir after‑hours seansı genel olarak yoktur ya da yaygın değildir. Bu nedenle saat 12’den sonra (örneğin yerel saatle) işlem yapma imkânı sınırlı olabilir.
Dolayısıyla, Türkiye’de yatırım yapan bir kişi için “gece 12’den sonra” emrin gerçekleşip gerçekleşmeyeceği büyük ölçüde aracı kurumun teknik imkânlarına, borsanın düzenlemelerine ve hangi enstrümanın işlemlendiğine bağlıdır.
SEO Uyumlu Bilgilendirme: Kimin için ne zaman mümkün?
Eğer uluslararası bir borsada işlem yapıyorsanız ve o borsa uzatılmış saatlerde işlem sunuyorsa, gece 12’den sonra işlem yapılabilir.
Eğer yerel borsanızın normal saati dışında bir seans yoksa, gece 12’den sonra emriniz sistemde bekler olabilir ya da işlem gerçekleşmeyebilir.
Emrinizin gerçekleşip gerçekleşmeyeceği; likidite, işlem hacmi, emir tipi ve borsa düzenlemeleriyle doğrudan ilişkilidir.
Bilimsel veriler “after‑hours” işlemleri düzenli saatlerden daha riskli kılmaktadır: düşük likidite, geniş alım‑satım farkları (bid‑ask spread) ve daha yüksek oynaklık gibi. ([Investing.com][3])
Yatırımcı Olarak Ne Yapmalı?
Yatırımcıysanız ve “gece 12’den sonra” emir verme fikriniz varsa şöyle bir kontrol listesi hazırlayabilirsiniz:
Aracı kurumunuzun “uzatılmış saatlerde işlem imkânı” verip vermediğini öğrenin.
İşlem yapmak istediğiniz enstrümanın (hisse, fon, vs.) uzatılmış saatlerde işlem görüp görmediğini kontrol edin.
Emir tipinizi belirleyin: after‑hours işlemlerde genellikle limit emir öneriliyor.
Bu işlemlerin normal işlem saatlerine kıyasla daha riskli olduğunu aklınızda tutun: beklenmedik fiyat hareketleri olabilir.
Eğer konu Türkiye’de ise, “gece 12’den sonra” derken hangi borsanın hangi saat diliminde olduğunu netleştirin.
Sonuç ve Tartışma İçin Sorular
Özetle: “Borsada gece 12’den sonra emir verilebilir mi?” sorusunun yanıtı evet ama koşullara bağlıdır. Her borsa, her zaman uzatılmış işlemlere izin vermez; işlemler normal saatlerdeki kadar sorunsuz olmayabilir; riskler artabilir.
Şimdi birlikte düşünelim:
Sizce piyasa katılımcıları uzatılmış saatlerde işlem yapmaya yönelmeli mi?
Türkiye’de bu imkânın yaygınlaşması yatırımcı davranışlarını nasıl değiştirir?
Gece 12 sonrası işlemler, normal saatlerden daha mı kârlı yoksa daha mı riskli? Neden?
Bu soruları cevaplamak, sizin için hem stratejik bir düşünme egzersizi olabilir hem de bu konudaki bilgi seviyenizi artırabilir.
[1]: https://www.schwab.com/learn/story/after-hours-trading-will-it-work-you?utm_source=chatgpt.com “How Does After-Hours Trading Work? | Charles Schwab”
[2]: https://www.stockbrokers.com/education/after-hours-trading?utm_source=chatgpt.com “After-Hours Trading: How it Works & Hours for Each Broker”
[3]: https://www.investing.com/academy/trading/after-hours-trading/?utm_source=chatgpt.com “After-Hours Trading: An In-depth Guide to Extended Market Hours”
[4]: https://tradewiththepros.com/after-hours-trading/?utm_source=chatgpt.com “After-Hours Trading: A Guide to Extended Market Sessions”
[5]: https://www.investopedia.com/terms/a/afterhourstrading.asp?utm_source=chatgpt.com “After-Hours Trading: How It Works, Advantages, Risks, and Example”
[6]: https://www.benzinga.com/markets/equities/25/10/48549729/why-did-medicinova-stock-mnov-jump-over-87-in-after-hours-trading?utm_source=chatgpt.com “Why Did MediciNova Stock (MNOV) Jump Over 87% In After-Hours Trading?”